Τι χρειάζεται να κάνει ένα άτομο για να περάσει από την προσευχή που αποσπάται από την προσοχή στην προσευχή με προσοχή; Συνειδητοποιήστε τον κίνδυνο της κατάστασής σας, κάντε προσπάθειες και δουλέψτε. Η προσευχή επιστρέφει με τον ίδιο τρόπο που έφυγε. Με σκληρή δουλειά και υπομονή ένα άτομο ξαναμπαίνει στον κόσμο της προσευχής που είχε χάσει, αναρωτιέται πόσο καιρό του πήρε να μην καταλάβει ότι εξαπατούσε και λήστευε τον εαυτό του, εκπλήσσεται με το πόσο χρόνο έχασε, πώς ένας δαίμονας τον πήρε μακριά από την προσευχή, πώς μπορούσε να μετανιώσει για τον Θεό για όσα του έδωσε ο Θεός – μυαλό και καρδιά. Βλέπει ότι πρόδωσε τον Θεό και μεταστράφηκε σε κάποια ειδωλολατρική πεποίθηση λέξης. νιώθει σαν ναύτης που ξέφυγε από ένα πλοίο που βυθίστηκε και κολύμπησε στην ακτή: το φορτίο του βυθίστηκε, οι κόποι των περασμένων ετών ήταν μάταιοι, αλλά ο ίδιος έμεινε ζωντανός και κράτησε τα πλούτη του μαζί του. Η χαρά εκείνου που έχει εγκαταλείψει τη φανταστική, εξωτερική προσευχή για χάρη της ισχυρής και συγκεντρωμένης προσευχής είναι παρόμοια με τη χαρά ενός δούλου που έχει λάβει την ελευθερία. ο θεραπευμένος που σηκώθηκε από το νεκροκρέβατό του. ο ζητιάνος που βρήκε τον θησαυρό. ο τυφλός που είδε την όρασή του και είδε το φως. Από πού πρέπει να ξεκινήσουμε την προσευχή μας και πώς πρέπει να τη δομήσουμε; Για έναν Χριστιανό, όλη του η ζωή πρέπει να είναι προετοιμασία για προσευχή. Αυτός που υπακούει στον Θεό (δηλαδή εκπληρώνει τις εντολές) ακούγεται από τον Θεό στην προσευχή. Πρέπει να ξεκινήσουμε την προσευχή μας ευχαριστώντας τον Θεό για τις ευλογίες Του, τις οποίες είμαστε ανάξιοι. Στη συνέχεια, φέρτε μετάνοια στον Θεό και ζητήστε τη βοήθειά Του στο μονοπάτι της διόρθωσης, και μετά απευθυνθείτε στον Θεό με ικεσίες, επιπλέον, αφήνοντας τα πάντα στην καλή Του Πρόνοια. Η προσεκτική προσευχή είναι η ανάνηψη της ψυχής. Σε μια τέτοια προσευχή, ένα άτομο βιώνει μυστικά την ανάστασή του από τους νεκρούς. Μια προσεκτική προσευχή γράφεται με το αίμα της καρδιάς στον κύλινδρο της ζωής, που θα ξεδιπλωθεί στην Εσχάτη Κρίση, και μια απρόσεκτη προσευχή γράφεται με νερό, που δεν αφήνει κανένα ίχνος. Η Βίβλος μιλά για τέσσερα ποτάμια που κάποτε πότιζαν την Εδέμ. Τέσσερις αρετές τρέφουν την ανθρώπινη ψυχή: πίστη, ελπίδα, αγάπη και μετάνοια. Στη μέση της Εδέμ φύτρωσε το δέντρο της ζωής, οι καρποί του οποίου έδωσαν την αθανασία. Ένα μυστηριώδες δέντρο της ζωής, που τρέφεται από τη χάρη, μεγαλώνει στην ανθρώπινη ψυχή – αυτή είναι η προσευχή: όποιος έχει βρει την αληθινή προσευχή έχει βρει την αθανασία στον Θεό. Ποια είναι η σημασία της προσευχής της Εκκλησίας και των αγίων για όλο τον κόσμο; Με τι μπορείτε να το συγκρίνετε; Με μια χρυσή αλυσίδα που συνδέει τον ουρανό και τη γη. Η γη κρέμεται σε αυτήν την αλυσίδα, ταλαντεύεται πάνω από την άβυσσο. Αρχιμανδρίτης Ραφαήλ ( Καρελίν)

Να ξέρετε ότι όχι σπάνια έχω δει κυρίες και δεσποινίδες που πηγαίνουν στην Εκκλησία κάθε Κυριακή και πασχίζουν να βαδίσουν στο δρόμο της αλήθειας, αλλά, μεταξύ άλλων, καταφεύγουν περιστασιακά σε διάφορα μαγικά μέσα… Δυστυχώς, αυτές οι γυναίκες ακολουθούν μια μορφή πνευματικότητας που είναι ρηχή και αντιφατική, ανίκανη να διακρίνει ανάμεσα σε αυτό που είναι του Θεού και τι είναι του Σατανά.  Λέγεται και πνευματική ανωριμότητα. Αυτό συμβαίνει επειδή δεν γνωρίζουν πολλά για την πίστη στην οποία βαφτίστηκαν και, δυστυχώς, δεν φαίνεται να ανησυχούν για την κατάσταση.  Αφέλεια, έλλειψη έρευνας και ανησυχία ακόμη και σε ελάχιστο επίπεδο μπορεί να παρατηρηθεί πολύ εύκολα στην περίπτωση αυτών των ανθρώπων. Έχουν όμως ακόμα τη χαρά και τον χρόνο να καθίσουν αναπαυτικά και να ακούσουν όλα όσα τους λένε όλοι οι σημερινοί ακατάλληλοι που αυτοαποκαλούνται «πνευματικοί κύριοι».  «Αλλά τι κοινωνία έχει η δικαιοσύνη με την ανομία, ή ποια κοινωνία έχει το φως με το σκοτάδι;»  – (Β’ Κορινθίους 6, 14). Αυτό ρώτησε ο Άγιος Απόστολος Παύλος στους Κορινθίους στην επιστολή του, το ίδιο θέλω να ρωτήσω και τις κυρίες που συνδυάζουν την Ορθοδοξία με το ταρώ, τη μαντεία στον καφέ, την κρυσταλλοθεραπεία και πολλές άλλες αποκρυφιστικές πρακτικές. Θα πρόσθετα επίσης αυτό που λέει ο προφήτης Ησαΐας: «Αλίμονο σε αυτούς που λένε το κακό καλό και το καλό κακό.  που αποκαλούν το φως σκοτάδι και το σκοτάδι φως.  που μετράνε το πικρό γλυκό και το πικρό γλυκό!».  – (Ησαΐας 5, 20) Κάποτε, ρωτώντας μια κυρία για την εμπλοκή της σε τέτοιες δραστηριότητες, απάντησε ότι τελικά δεν κάνει κακό σε κανέναν και ότι δεν υπάρχει τίποτα σοβαρό σε αυτό, μόνο περιστασιακά τις ασκεί από περιέργεια. Προσθέτοντας ότι, τελικά, αυτό που πραγματικά έχει σημασία είναι να παραμένουμε καλοί άνθρωποι, ακόμα και όταν τολμούμε να διαβάζουμε ωροσκόπια, να πειραματιζόμαστε με κρυσταλλοθεραπείες, να δοκιμάζουμε ανάγνωση καφέ ή να εξερευνούμε άλλες παρόμοιες πρακτικές… Αυτή η κυρία και πολλοί άλλοι σαν αυτήν δεν κατάλαβαν ότι δεν μπορείς να συνδυάσεις το φως με το σκοτάδι και ότι με αυτόν τον τρόπο κινδυνεύεις να χάσεις τη σωτηρία σου.  Παρόλο που μπορεί να ακούγεται σκληρό ή σοκαριστικό σε μερικούς ανθρώπους, αυτή είναι η αλήθεια. Δεν πρόκειται για προσωπικές απόψεις ή υποθέσεις, αλλά για την Αλήθεια που μαρτυρήθηκε από τον Κύριό μας Ιησού Χριστό και τους Αγίους Του, οι οποίοι μέσα από τη ζωή τους έδωσαν παραδείγματα άξια να ακολουθηθούν. Αυτές οι πρακτικές δεν είναι του Θεού, αλλά είναι οι απατηλές παγίδες του Διαβόλου, ο οποίος εκμεταλλεύεται τη δίψα του ανθρώπου για πνευματικότητα.  Ως εκ τούτου, προσφέρει τις αφελείς γρήγορες απαντήσεις και λύσεις με διάφορα απόκρυφα μέσα, τα οποία η Αγία Γραφή και οι Άγιοι Πατέρες μας προειδοποιούν συνεχώς να προσέχουμε. Η άγνοια είναι πραγματικά σοβαρά ζητήματα, ειδικά όταν πρόκειται για αλήθεια, πίστη και πνευματικότητα.  Είναι απαραίτητο για κάθε Ορθόδοξο Χριστιανό να γνωρίζει την πίστη του και να τη ζει αυθεντικά, κατανοώντας το νόημα και τη σημασία της. Όπως δεν μπορείτε να υπηρετήσετε δύο κυρίους ταυτόχρονα, έτσι και τα πράγματα του Θεού και τα πράγματα του Σατανά είναι ασύμβατα.  Ο διάβολος δεν θα έρθει κοντά σου για να σε τρομάξει και να σου δείξει ποιος πραγματικά είναι. Θα κρυφτεί κάτω από τη μάσκα της ανεκτικότητας, της αθωότητας, του θετικισμού και της ελευθερίας, γιατί ξέρει ότι αν ερχόταν ανοιχτά, οι άνθρωποι θα ήξεραν αμέσως την αλήθεια και θα έπαιρναν προφυλάξεις και θα απομακρύνονταν. Φυσικά, για όσους δεν έχουν κατανοήσει τις διαφορές μεταξύ των θρησκειών, την ιστορία τους, την προέλευση των τελετουργιών και των πρακτικών που ακολουθούν, όλες αυτές οι πτυχές μπορεί να φαίνονται υπερβολικές και εξτρεμιστικές.  Δυστυχώς υπάρχουν και εκείνοι που γελούν με τέτοιες ανακαλύψεις, θεωρώντας τις ανοησίες που ισχύουν μόνο για τους κλειστόμυαλους. Ωστόσο, ο στόχος μας δεν είναι να πείσουμε τους άλλους να υιοθετήσουν τις ίδιες πεποιθήσεις, αλλά να εκθέσουμε την αλήθεια και τους κινδύνους που συνδέονται με αυτόν τον πνευματικό αποπροσανατολισμό, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια ψυχών. Έχουμε τα απαραίτητα παραδείγματα στην Αγία Γραφή, μεταξύ των οποίων και αυτό του Βασιλιά Σαούλ.  Για μια βαθύτερη κατανόηση αυτού του θέματος, σας συνιστώ να διαβάσετε το Πρώτο Βιβλίο των Βασιλέων από την Παλαιά Διαθήκη.  Ο Θεός θα σε βοηθήσει να καταλάβεις. Επίσης, υπάρχουν πολλά βιβλία και μαρτυρίες Αγίων και άλλων πρώην ασκούμενων του αποκρυφισμού, που κατάφεραν να περιορίσουν την υπερηφάνειά τους και να ζητήσουν ταπεινά από τον Κύριο να τους δείξει την αλήθεια και να τους βγάλει από την παγίδα της ψευδούς πνευματικότητας. Σε προτρέπω να σταματήσεις να ανακατεύεις την Ορθοδοξία με κάτι άλλο, γιατί τότε δεν θα σε ακούσει ο Θεός και σταδιακά θα χάσεις τη σωτηρία της ψυχής σου.  Παρόλο που μπορεί να είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αυτή είναι η πραγματικότητα. Όσο παραμένετε κολλημένοι στις υπερήφανες πεποιθήσεις και τις σοφιστείες σας, δεν θα μπορείτε να συνειδητοποιήσετε ότι είστε βαθιά εξαπατημένοι.  Ο μόνος δρόμος για την Αιωνιότητα και τη ζωή είναι μόνο μέσω του Ιησού Χριστού και της Εκκλησίας Του. «Εγώ είμαι η Οδός, η Αλήθεια και η Ζωή.  Κανείς δεν έρχεται στον Πατέρα μου παρά μόνο μέσω εμού.  Είμαι το Φως του κόσμου.  αυτός που με ακολουθεί δεν θα περπατήσει στο σκοτάδι, αλλά θα έχει το φως της ζωής».  – (Ιησούς Χριστός) Ο Ορθόδοξος Χριστιανός Πρέσβης

  Η Εκκλησία έλαβε εντολή από τους Αποστόλους να εύχεται για όλο τον κόσμο και να μεσιτεύει στο Χριστό για χάρη του κόσμου. Η Εκκλησία όταν επικαλείται τις προσευχές των Αγίων, πιστεύει ότι οι Άγιοι που ζωντανοί παρακαλούσαν τον Θεό για την ειρήνη του κόσμου και την ευστάθεια των Εκκλησιών του Χριστού, δεν παύουν να κάνουν το ίδιο και στην ουράνια Εκκλησία του Χριστού, τη θριαμβεύουσα. Αυτοί ακούν ευνοϊκά τις προσευχές μας όταν τους επικαλούμαστε και εύχονται στον Θεό και γίνονται οι φορείς της χάριτος και του ελέους του Κυρίου. Η Εκκλησία, στις προσευχές της προς τον Θεό, παρακαλεί τον Κύριο να δεχθεί τις δεήσεις της, και αναφέρει τις προσευχές των Αγίων και της Θεοτόκου, επειδή πιστεύει στην παρρησία που έχουν στον Θεό και στην αμείωτη και συνεχή αγάπη τους για τη στρατευόμενη Εκκλησία του Χριστού. Επίσης, σε όλα τα λειτουργικά βιβλία της Εκκλησίας αναφέρονται οι Άγιοι ως πρεσβευτείς προς τον Κύριο Ιησού Χριστό για χάρη μας. Οι παλαιότατοι Πατέρες της Εκκλησίας θεωρούν ότι οι Άγιοι μεσιτεύουν για μας προς τον Κύριο και πάντοτε καταφεύγουν στη μεσιτεία τους. Έτσι, ο Μέγας Βασίλειος σε λόγο του προς τους σαράντα μάρτυρες λέει: «Τι έκανες, ώστε να βρεις τον Κύριο ελεήμονα απέναντί σου; Να, υπάρχουν τώρα για σένα σαράντα, που προσεύχονται συγχρόνως… Ω άγιος χορός! Ω ιερή σύναξη! Ω στερεός συνασπισμός! Ω κοινοί φύλακες του ανθρωπίνου γένους! Αγαθοί μέτοχοι των φροντίδων μας, βοηθοί των δεήσεών μας, δυνατότατοι πρεσβευτές, αστέρες της οικουμένης, άνθη των Εκκλησιών». Επίσης, επικαλείται για τον εαυτό του τις προσευχές των Αγίων στους ουρανούς λέγοντας: «Δέχομαι και τους Αγίους Αποστόλους, επικαλούμαι στην ικεσία μου προς τον Θεό, με τη μεσιτεία τους να με ελεήσει ο φιλάνθρωπος Θεός και να μου δοθεί η άφεση των αμαρτημάτων μου». Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος επίσης στον Επιτάφιό του προς τον Μέγα Βασίλειο λέει στο τέλος: «Εσύ που μας παρακολουθείς από ψηλά, θεία και ιερά κεφαλή, τον μεν σκόλοπα του σώματος που ο Θεός μας έδωσε για να μας παιδαγωγήσει, παρακάλεσέ Τον να μας τον αφαιρέσει, ή πείσε μας να τον υπομένουμε καρτερικά, και όλη η ζωή μας να κυλήσει προς το καλύτερο. Και αν πεθάνουμε, υποδέξου μας στις σκηνές σου». Επίσης, ο ιερός Χρυσόστομος επικαλείται στην προσευχή του τη Μητέρα του Κυρίου και διακηρύττει: «Δεν παρακούει ο Θεός τη Δεββώρα ούτε την Ιαήλ. Όμως εμείς έχουμε την αγία Παρθένο και Θεοτόκο Μαρία που προσεύχεται για μας. Και αν μία τυχαία γυναίκα νίκησε, πόσο περισσότερο η Μητέρα του Χριστού θα νικήσει τους εχθρούς της αληθείας;». Ο Πατριάρχης Ιερεμίας λέει: «Η προσευχή που γίνεται προς τους Αγίους είναι προς τη χάρη που έχουν από τον Θεό, γιατί δεν ακούνε όσους τους παρακαλούν ο Πέτρος και ο Παύλος, αλλά η χάρη του Θεού που έχουν, σύμφωνα με τα λόγια του Κυρίου∙ ‘’και εγώ θα είμαι μαζί σας πάντα ως τη συντέλεια του κόσμου’’ (Ματ. 28, 20)». Ως μεσίτες θεωρούμε όλους τους Αγίους και εξαιρετικά τη Μητέρα του Κυρίου, στην Οποία απευθυνόμαστε λέγοντας: «Παναγία Δέσποινα Θεοτόκε, πρέσβευε για μας τους αμαρτωλούς», καθώς και στους Αγίους. Αποτελεί δε κοινή συνείδηση της Εκκλησίας μας ότι οι πρεσβείες της Μητέρας του Κυρίου είναι σωστικές γιατί όσα θέλει, τα μπορεί, γι’ αυτό και η επίκληση που Της απευθύνει είναι∙ «Υπεραγία Θεοτόκε, σώσε μας». Ο Θεός των χριστιανών είναι Θεός ζώντων, και οι Άγιοι ενδιαφέρονται για τη στρατευόμενη Εκκλησία, ικετεύοντας τον Κύριο γι’ αυτήν. Αυτά, λοιπόν, γνωρίζοντας τα μέλη της παλαιάς Εκκλησίας και παρακινούμενοι από τον Θεό, επειδή τίποτε δεν μπορούσαν να κάνουν χωρίς Αυτόν, άρχισαν να παρακαλούν τις ψυχές των Αγίων να μεσιτεύουν, φανερώνοντας ότι οι ψυχές αισθάνονται και χωρίς τα σώματα. Γιατί αν ήταν αναίσθητες, δεν θα τις παρακαλούσαν. Και επειδή πίστευαν ότι το Πανάγιο Πνεύμα που τις κατοικεί τους αποκαλύπτει τις ανάγκες εκείνων που τις παρακαλούν, τις παρακαλούσαν να βοηθήσουν τους αδελφούς· και αυτή η βοήθεια φανερώνει την ενότητα των Αγίων με μας. Άγιος Νεκτάριος (επίσκοπος Πενταπόλεως)

  Δυστυχώς στις μέρες μας, ακόμα και στους εκκλησιαζόμενους, βλέπουμε ότι ελάχιστοι φοράνε τον Σταυρό στον λαιμό τους. Το σύμβολο της θυσίας και της σωτηρίας αντιμετωπίζεται ως κόσμημα, που θα το βάλουμε με το ανάλογο ρούχο και την ανάλογη διάθεση. Υποθέτω ότι για τους περισσότερους, ιδιαίτερα ο βαπτιστικός σταυρός θα είναι σε κανένα συρτάρι μέσα σε μια πολιτεία από αράχνες και σκόνη, ξεχασμένος. Αντίθετα, επιλέγουμε όχι απλά κοσμήματα η σύμβολα, αλλά κάτι χειρότερο και φυσικά όχι αθώο. Βάζουμε ματάκια, κερατάκια, μικρούς βούδες κ.λπ. Επιλέγουμε να φοράμε, π.χ., τον θεό Γκανέσα (θεός στην ινδουιστική θρησκεία με το κεφάλι ελέφαντα), ο Σταυρός είναι ντεμοντέ. Ακόμα και το σημείο του σταυρού με το χέρι πολλά παιδιά δεν τον ξέρουν. Λογικό, αφού οι γονείς μόλις μπαίνουν στην Εκκλησία κάνουν κάτι σαν μαντολίνο, όταν πλησιάσουν να ασπαστούν μια εικόνα και φυσικά λογικό είναι τα παιδιά να ακολουθήσουν το ίδιο παράδειγμα. «Με όποιο δάσκαλο καθίσεις, τέτοια γράμματα θα μάθεις», λέει ο σοφός λαός. Θα πούνε κάποιοι: «Δεν έχουν σημασία αυτά, πάτερ». Λυπάμαι αγαπητοί μου, αλλά όλα έχουν σημασία, όλα προσδιορίζουν πίσω τους μια προαίρεση, μια διάθεση, μια πίστη, μια αγάπη η μια πληγή. Όπως έλεγε και ένας γέροντας: «Δεν πειράζει το ένα, δεν βαριέσαι το άλλο και στο τέλος μαζεύονται πολλά που κάνουν πνευματική ζημιά». Ντρεπόμαστε να κάνουμε τον σταυρό μας, μην μας κοροιδέψουν στο τρένο η στον δρόμο, ντρεπόμαστε να φορέσουμε τον σταυρό, διότι δεν πάει με την τάδε τσάντα η το τάδε φόρεμα. Αν δεν είμαστε ικανοί να τηρούμε ομολογιακά έστω αυτά, πως θα ομολογήσουμε τα μεγάλα; Δεν ντρεπόμαστε για το παιδί μας, για τον άνθρωπό μας, τότε πως ντρεπόμαστε για τον σταυρό; Φοβόμαστε για τον Χριστό; Ντρεπόμαστε για την πίστη μας; Δηλαδή ο χριστιανός είναι αυτός που μόνο θα γράψει ομολογιακά άρθρα στο FB η θα ποστάρει μια φωτογραφία από κάποιο προσκύνημα; Αλήθεια, όταν είμαστε καλεσμένοι σε ένα τραπέζι και πούνε κάτι για την πίστη και για τον Χριστό τι κάνουμε; Θα κατεβάσουμε το κεφάλι σαν βρεγμένες γάτες η με χαμόγελο και παρρησία, με τον λόγο της διακρίσεως θα ευωδιάσουμε τον κόσμο με λόγο Θεού; Αν έρθει εκείνη η ευλογημένη ημέρα, όπως έλεγε και η Αγία Ματρώνα, και μας πούνε να διαλέξουμε τον Χριστό η το ψωμί τι θα κάνουμε; Αν δεν μπορώ να κάνω το σημείο του Σταυρού περνώντας από μια εκκλησία, πως θα σταυρωθώ για τον άλλον; Όταν δεν αντέχω ακόμα και αυτό το τόσο μικρό, και μάλιστα αν θα κάνω τον σταυρό μου θα ελέγχω πρώτα μην με βλέπει κάποιος και με κοροϊδέψει; Ο Σταυρός είναι ένας δρόμος ζωής, η έναρξη του δρόμου άρχισε την ημέρα της βαπτίσεώς μας. Είναι ένας δρόμος όχι στρωμένος με ροδοπέταλα, αλλά με αγκάθια. Στο τέλος, όμως, καταλήγει στο λιμάνι της βασιλείας των Ουρανών. Αγαπητοί μου, ο Σταυρός είναι για εμάς καύχημα όπως το λέει και ο απόστολος των Εθνών Παύλος: «Εμοί δε μη γένοιτο καυχάσθαι ει μη εν τω σταυρώ του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, δι’ ου εμοί κόσμος εσταύρωται καγώ τω κόσμω» (Γαλ. 6, 14). Δηλαδή, όσο για μένα δεν θέλω άλλη αφορμή για καύχηση, εκτός από τον σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, τον σταυρό που πάνω του πέθανε ο κόσμος για μένα και εγώ για τον κόσμο. Να φοράμε τον σταυρό μας, να κάνουμε τον σταυρό μας, να σταυρωνόμαστε για τους άλλους και να τιμούμε τον Εσταυρωμένο, τον εραστή του σύμπαντος κόσμου. π. Σπυρίδων Σκουτής

  Είχε πάει κάποτε στον γέροντα Παΐσιο ένας άνθρωπος με πολλά προβλήματα και ο γέροντας τον συμβούλεψε: «Παιδί μου, βρες τα πρώτα με τον Θεό και όλα θα πάνε καλά. Όταν τα βρεις με τον ρυθμιστή του Σύμπαντος, τότε Εκείνος όλα θα στα δώσει» Ο σημερινός κόσμος στον οποίο ζούμε, είναι κόσμος σύγχυσης. Τρέχουμε συνεχώς. Κυνηγάμε χίμαιρες συμφερόντων, ανέσεων, απολαύσεων, πλουτισμού. Κυνηγάμε την χαρά. Και όλο και πιο πολύ επιταχύνουμε για να πετύχουμε. Και όλο και πιο πολύ χρόνο νομίζουμε πως εξοικονομούμε. Και συνέχεια τρέχουμε σαν τρελοί… Χρειάζεται λίγο να χαλαρώσουμε. Αν τεντώνεις συνεχώς ένα τόξο, κάποτε θα σπάσει. Αν ασταμάτητα κυνηγάμε, τότε πάνω στο τρέξιμο θα αφήσουμε και την ίδια την προσωπικότητά μας. Θα χάσουμε τον εαυτό μας. Βρες λίγο χρόνο για σένα. Κάθισε κάπου ήρεμα. Σκέψου ποιος είσαι. Δες την μέχρι τώρα πορεία σου. Παρατήρησες ποτέ πώς ο ήλιος κοκκινίζει, όταν δύει; Είδες πώς ο ουρανός αγκαλιάζει το ηλιοβασίλεμα; Αν όχι, πραγματικά δεν ξέρεις τι χάνεις! Η χαρά κρύβεται εκεί που δεν την περιμένεις. Το τέλειο δεν είναι υποχρεωτικά το πολύπλοκο. Προσπάθησε να είσαι ήρεμος και απλός. Ο απλός άνθρωπος είναι ο αληθινός άνθρωπος. Άγιος Παϊσιος

Δοξάζω άπειρες φορές τον ύψιστο Θεό, ο οποίος ποτέ δεν παύει να παιδεύει αυτούς που απολαμβάνουν τα συμπόσια, αλλά από τη μια επιτρέπει να πλακωθούν οι υιοί του Ιώβ μέσα στο σπίτι τους, ενώ βρίσκονταν σε συμπόσιο και από την άλλη κατακρημνίζει το παλάτι με τη βοήθεια του Σαμψών, στο οποίο οι αλλόφυλοι έτρωγαν και ευφραίνονταν˙ και από την μία συνταράσσει το συμπόσιο του Βαλτάσαρ με εκείνο το φοβερό χέρι που έγραφε στον τοίχο και από την άλλη προξενεί μεγάλη λύπη στις καρδιές των συμποσιαστών του τετράρχη Ηρώδη, με την αποκοπή της κεφαλής του Προδρόμου˙ βλέπεις, αδελφέ, πόσο μισητό πράγμα είναι η τρυφή ενώπιον των οφθαλμών του Θεού; Και με ποιες πληγές συνηθίζει να τιμωρεί τους εργάτες της; Γι’ αυτό και ο προφήτης Αμώς, ελεεινολογώντας τους τρυφηλούς έλεγε: «Αλλοίμονο σε σας που τρώτε μικρά και εκλεκτά ερίφια από τα ποίμνια και μικρά μοσχάρια γάλακτος από τις αγέλες των βοδιών˙ τα θεωρήσατε όλα αυτά μόνιμα και όχι πρόσκαιρα» (Αμώς 6, 4 – 5). Εκείνα τα οποία είπα μέχρι τώρα για τα πολυτελή φαγητά, τα ίδια λέω και για τα αρωματικά κρασιά, γιατί και αυτά πρέπει να τα απωθείς. Και έτσι αφ’ ενός μεν λέει ο θείος Αμώς: «Αλλοίμονο σε αυτούς που πίνουν τον αποσταγμένο οίνο» (Αμώς 6,6)˙ και αφ’ ετέρου ο Θεολόγος: «Να μην τιμήσουμε τα μυρωδάτα κρασιά» (Λόγ. εις τα Γενέθ). Ας παρατηρείται όμως και η ποσότητα, δηλαδή μέχρι δύο ή τρία ποτήρια˙ και περισσότερο στους νέους. Κάποτε ρωτήθηκε ο αββάς Σισώης: «Πάτερ, είναι πολύ να πιει κάποιος τρία ποτήρια;» Και απάντησε: «Εάν δεν είναι σατανάς, δεν είναι πολύ». Αλλά και ο Λεωτυχίδης ο Σπαρτιάτης, όταν ρωτήθηκε για ποιο λόγο οι Σπαρτιάτες δεν έπιναν κρασί, απάντησε: «Για να μην αποφασίζουν άλλοι για μας». Και απάντησε σωστά, γιατί το κρασί συσκοτίζει το νου και δεν τον αφήνει να γνωρίσει την αλήθεια και την ορθή και συμφέρουσα συμβουλή. Όταν μάλιστα έχει πιει κάποιος πολύ, τότε σκοτίζεται τελείως ο νους, όπως το περιττό λάδι σβήνει τις λαμπάδες και τότε χρειάζεται άλλον νηφάλιο άνθρωπο για να αποφασίσει γι’ αυτόν. Τι πρέπει να λέει κάποιος για να εμποδίζει την πολυφαγία˙ και περί κατακρίσεως. Πάντα λοιπόν και όταν τρως και όταν πίνεις να θυμάσαι εκείνον τον ψαλμό που λέει˙ «Ποιά ωφέλεια θα έχω αν χυθεί το αίμα μου ή αν υποπέσω στη διαφθορά;» (Ψαλμ. 29, 11) και συνεχώς να τον λες, όπως σε συμβουλεύει ο μέγας Βασίλειος, για να εμποδίζεις με αυτόν την πολυφαγία και την υπερβολική οινοποσία˙ και ερμηνεύοντας αυτό το ρητό ο θείος Πατέρας λέει: «Ποιά ανάγκη, λέγει, να έχει απόλαυση το σώμα μου και πλήθος αίματος, εφ’ όσον ύστερα από λίγο πρόκειται να παραδοθεί το σώμα στην κοινή διάλυση; «Αλλά υποπιάζω μου το σώμα, και δουλαγωγώ» (Α’ Κορ. 9, 27), μήπως, επειδή βρίσκομαι σε πλήρη υγεία και θα θερμαίνεται το αίμα μου, γίνει αφορμή η πολυσαρκία για να αμαρτήσω. Μη περιποιείσαι την σάρκα σου με ύπνους και λουτρά και μαλακά στρώματα πάντοτε αναλογιζόμενος αυτό το ρητό˙ «Τίς ωφέλεια εν τω αίματί μου, εν τω καταβαίνειν με εις διαφθοράν;» Γιατί περιποιείσαι αυτό που ύστερα από λίγο θα καταστραφή; Γιατί παραπαχαίνεις τον εαυτό σου και τον γεμίζεις με σάρκες; Ή δεν γνωρίζεις ότι όσο κάνεις παχύτερη την σάρκα σου, τόσο βαρύτερη προετοιμάζεις την φυλακή για την ψυχή σου;». Σε αυτό το αισθητήριο αναφέρονται και όσα αμαρτήματα ενεργούνται με τη γλώσσα. Οι κατηγορίες, οι συκοφαντίες,1 οι λοιδορίες, οι ύβρεις, οι παράλογοι αφορισμοί, οι κατάρες, οι επιτιμήσεις, οι αισχρολογίες και όλα τα άλλα μέχρι τα ανώφελα λόγια. Από όλα αυτά πρέπει να φυλάγεσαι όσο μπορείς˙ γιατί γνωρίζεις ότι και για τον ανώφελο λόγο ο κάθε ένας θα λογοδοτήσει σύμφωνα με τη θεία φωνή (Ματθ. 12, 36). Και φρόντιζε ο λόγος σου να είναι πάντα αρτυμένος με το αλάτι της χάριτος, όπως παραγγέλλει ο Παύλος, (Κολασ’. 4, 6) ώστε αυτοί που ακούν τη χάρη των λόγων σου και αισθάνονται την ευωδία των ρημάτων σου, να λένε όσα έλεγε και η ψάλλουσα νύμφη Εκκλησία προς τον νυμφίο της: «Οι σιαγόνες σου μοιάζουν με φιάλες αρώματος. Τα χείλη σου σαν κρίνα, από όπου στάζει ευωδιαστή και ανόθευτη σμύρνα» (Άσμα 5,13). Γιατί γνωρίζεις ότι η γλυκειά γλώσσα ξεπερνά τη γλυκύτητα των αυλών και των ψαλτηρίων, όπως λέει ο Σειράχ: «Η φλογέρα και το ψαλτήρι παράγουν γλυκείς ήχους σαν μέλι˙ περισσότερο όμως και από τα δύο η γλυκειά γλώσσα» (Σοφ. Σειρ. 40, 21). Γι’ αυτό και εκείνος ο κοσμικός Σωκράτης συμβούλευε τους νέους να έχουν τρία πράγματα˙ απλότητα στην καρδιά, σιωπή στο στόμα και αίσθημα ντροπής και σεβασμού στην όψι˙ ενώ τους γέροντες τους συμβούλευε να έχουν τρία άλλα˙ σοβαρότητα στην όψι, γλυκύτητα στους λόγους και σύνεσι στην καρδιά. Υποσημείωση 1. Είναι πολύ ορθός ο συλλογισμός, τον οποίο κάνουν οι ηθικοί κατά της συκοφαντίας. Η τιμή, λένε, είναι ανώτερη από τη ζωή. Αλλά επειδή, ο φόνος θανατώνει τη ζωή του ανθρώπου, η συκοφαντία θανατώνει την τιμή, άρα η συκοφαντία είναι χειρότερη από τον φόνο. Και στ’ αλήθεια είναι μεγαλύτερη κακία το να φονεύη κανείς με τη γλώσσα, παρά με το ξίφος και το να πληγώνη με το λόγο, παρά με το βέλος. Γιατί ο φονιάς θανατώνει μόνο τους ζωντανούς, με κίνδυνο της ζωής του, ενώ ο συκοφάντης επί πλέον και τους νεκρούς και μάλιστα εκ του ασφαλούς. Από το βιβλίο: Συμβουλευτικό Εγχειρίδιο ή περί φυλακής των πέντε αισθήσεων, του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου. Εκδότης: Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου, Νέα Σκήτη, Αγίου Ορους. Μάιος 2013. Επιμέλεια: Ιερομόναχος Βενέδικτος (Αγιορείτης). Η/Υ επιμέλεια: Σοφίας Μερκούρη.

– Γέροντα, μερικοί λένε: «Ό,τι είναι γραμμένο από τον Θεό, αυτό θα γίνει. Τι να μας απασχολεί;». – Ναι, το λένε, αλλά δεν είναι έτσι, βρε παιδάκι μου! Και εγώ ακούω μερικούς να λένε: «Οι Εβραίοι δεν είναι τόσο κουτοί να προδοθούν με το 666, αφού το λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στην Αποκάλυψη. Αν ήταν, θα το έκαναν με πιο έξυπνο τρόπο, πιο κρυφά». ‘Έ, καλά οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι δεν ήξεραν την Παλαιά Διαθήκη; ο Άννας και ο Καϊάφας δεν ήξεραν καλύτερα από όλους ότι έγραφε πως για «τριάκοντα αργύρια» θα προδώσουν τον Χριστό; Γιατί δεν ζητούσαν τριάντα ένα η είκοσι εννέα αργύρια και ζήτησαν «τριάκοντα»; Αλλά ήταν τυφλωμένοι. Ήξερε ο Θεός ότι έτσι θα γίνουν. ο Θεός προγνωρίζει, δεν προορίζει. Μόνον οι Τούρκοι πιστεύουν στο γραμμένο, στο κισμέτ. ο Θεός γνωρίζει ότι αυτό θα γίνει έτσι, και ο άνθρωπος το κάνει από χαζομάρα. Δεν είναι ότι ο Θεός έβγαλε μια διαταγή, αλλά βλέπει την κακία των ανθρώπων που θα φθάσει και ότι η γνώμη τους δεν θα αλλάξει. Όχι ότι τα κανόνισε έτσι ο Θεός. Άλλοι ασχολούνται με προφητείες και κάνουν δικές τους ερμηνείες! Δεν λένε τουλάχιστον «έτσι μου λέει ο λογισμός», αλλά «έτσι είναι», και λένε ένα σωρό δικές τους θεωρίες. Μερικοί πάλι τα ερμηνεύουν όπως θέλουν, για να δικαιολογήσουν τα πάθη τους. Όπως αυτό που αναφέρει ο Άγιος Κύριλλος, «καλύτερα να μη συμβούν τα σημεία του Αντίχριστου στην εποχή μας», ο άλλος που θέλει να δικαιολογήσει τον εαυτό του, την δειλία του, λέει: «Ά, βλέπεις; ο Άγιος Κύριλλος φοβήθηκε μήπως αρνηθεί, εγώ είμαι ανώτερος από τον Άγιο Κύριλλο; Επομένως, και αν αρνηθώ τον Χριστό, δεν είναι τίποτε…»! Ενώ ο Άγιος λέει να μη συμβούν, για να μη δουν τα μάτια του τον Αντίχριστο, όχι ότι φοβόταν. Βλέπεις ο διάβολος τι κάνει; Δυστυχώς, και πάλι ορισμένοι «Γνωστικοί» φασκιώνουν τα πνευματικά τους τέκνα σαν τα μωρά, δήθεν για να μην στενοχωριούνται. «Δεν πειράζει αυτό, δεν είναι τίποτε. Αρκεί εσωτερικά να πιστεύετε»! η λένε: «Μη μιλάτε γι’ αυτό το θέμα – για τίς ταυτότητες, το σφράγισμα -, για να μην στενοχωριούνται οι άνθρωποι». Ενώ, αν τους πουν «να προσπαθήσουμε να ζούμε πιο πνευματικά, να είμαστε κοντά στον Χριστό, και μη φοβάστε τίποτε, στο κάτω-κάτω θα πάμε και μάρτυρες», θα τους προετοιμάσουν κάπως. Αν κανείς γνωρίσει την αλήθεια, προβληματίζεται και ταρακουνιέται. Πονάει για την σημερινή κατάσταση, προσεύχεται και προσέχει να μην πέσει σε παγίδα. Τώρα όμως τι γίνεται; Έκτος που δίνουν μερικοί δικές τους ερμηνείες, φοβούνται και αυτοί σαν κοσμικοί, ενώ έπρεπε να ανησυχούν πνευματικά και να βοηθούν τους Χριστιανούς, βάζοντας τους την καλή ανησυχία, και να τους τονώνουν στην πίστη, για να νιώθουν θεϊκή παρηγοριά. Απορώ, δεν τους προβληματίζουν όλα αυτά τα γεγονότα που συμβαίνουν; Γιατί δεν βάζουν έστω ένα ερωτηματικό για τις ερμηνείες του μυαλού τους; Και αν επιβοηθούν τον Αντίχριστο για το σφράγισμα, πώς παρασύρουν και άλλες ψυχές στην απώλεια; η Γραφή, όταν λέει «… άποπλανάν, ει δυνατόν, και τους εκλεκτούς», εννοεί ότι θα πλανηθούν αυτοί που τα ερμηνεύουν με το μυαλό. Από το βιβλίο: Λόγοι του Γέροντος Παισίου Β’. Πνευματική αφύπνιση. Έκδοση: Ιερόν Ησυχαστήριον Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος. Σουρωτή Θεσσαλονίκης. 1999.

…«ἄνθρωποι δίκαιοι ἀναφέρονται εἰς τὴν Καινὴν Διαθήκην, οἵτινες δὲν εἶχον ἀνάγκην τῆς σταυρικῆς θυσίας, διὰ νὰ γίνουν δίκαιοι». Δηλαδὴ ἤσαν δίκαιοι, ἀλλὰ εἶχον ἀνάγκην δικαιώσεως, διότι ἀδίκως ἐκρατοῦντο ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ θανάτου. Ἑπομένως ἡ δικαίωσις αὐτῶν τῶν δικαίων ἦτο ἡ ζωοποίησις αὐτῶν καὶ ἡ ζωοποιὸς αὔτη δύναμις καὶ ἐνέργεια ἐξεπήγασεν ἐκ τῆς σταυρικῆς θυσίας. …ζωοποίησις καὶ δικαίωσις εἶναι ταυτόν. …Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπῆρχον πρὸ τοῦ θανάτου τοῦ Χριστοῦ δίκαιοι, ἐν τούτοις ἐκρατοῦντο οὗτοι ἀδίκως ὑπὸ τὸ κράτος…τοῦ θανάτου. Ἂν καὶ «ἐλογίσθη τῷ Ἀβραὰμ ἡ πίστις εἰς δικαιοσύνην» (Ρωμ. δ΄ 9), ἐν τούτοις ὁ δίκαιος Ἀβραὰμ δὲν ἐσώθη τότε ποὺ ἐπίστευσε. Ἡ τῷ Ἀβραὰμ δοθεῖσα ἐπαγγελία περὶ σωτηρίας ἐπληρώθη ἐν Χριστῷ. Τῷ Ἀβραὰμ ἐδόθη ἡ ἐπαγγελία περὶ σωτηρίας, ὄχι αὐτὴ αὔτη ἡ σωτηρία. Τῷ Μωυσεῖ ἐδόθη νόμος, οὐχὶ ὅμως σωτηρία. Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς ἐπιμένει ὁ Παῦλος εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ νόμος δὲν σώζει. Μόνον ὁ Χριστὸς σώζει. …Οὕτως ἡ δικαίωσις τῶν ἀδίκως ὑπὸ τὸν θάνατον κρατουμένων εἶναι ἀκριβῶς αὐτὴ αὔτη ἡ ζωοποίησις αὐτών. Λοιπόν, «διὰ τοῦ θανάτου καὶ τῆς ἀναστάσεώς Του ὁ Χριστὸς ἐζωοποίησε τὰς ψυχᾶς τῶν νεκρῶν καὶ ζωοποιεῖ ἐν τοῖς μυστηρίοις τὰς ψυχᾶς τῶν πιστῶν». …Τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ αἰχμαλωσία τῶν ἀνθρώπων χαρακτηρίζεται ὡς μία ὑπὸ τοῦ διαβόλου βιαία διαρπαγὴ ἀνθρώπων μὴ ἀνηκόντων εἰς αὐτὸν (ἀφοῦ μόνον οἱ ἄδικοι ἀνήκουν εἰς αὐτόν), ἀλλὰ καὶ ἀξιοπρόσεκτον εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ στροφὴ τοῦ Θεοῦ κατὰ τοῦ διαβόλου ἐγένετο, «ἴνα μὴ παραβαθῇ ἡ δικαιοσύνη καὶ ἴνα μὴ καταστραφῇ ἡ δημιουργία τοῦ Θεοῦ». Λοιπὸν ἡ θεία δικαιοσύνη δὲν ἀπαιτεῖ ἱκανοποίησιν, ὡσὰν νὰ εἶχε προσβληθῆ ἡ Θεία οὐσία, ἀλλὰ τοὐναντίον ἡ δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ φανεροῦται ἐν Χριστῷ διὰ τῆς καταστροφῆς τοῦ διαβόλου καὶ τῆς καταλύσεως τῆς ἀδικίας καὶ διὰ τῆς ζωοποιήσεως τῶν ἀδίκως ὑπὸ τὸν θάνατον κρατουμένων. …ὁ ψιλὸς ἄνθρωπος, θνητὸς καὶ ἁμαρτωλὸς ὢν, δὲν ἠδύνατο νὰ λυτρώσῃ καὶ προσφέρῃ ἑαυτὸν τῷ Θεῷ. Ἑπομένως ὁ Θεὸς ὁ ἴδιος ἔδωσε τὸν μονογενῆ Υἱὸν αὐτοῦ ὡς μέσον ἀπολυτρώσεως, καταλλαγῆς, ἱλασμοῦ καὶ ἐξιλασμοῦ καὶ τὸ μέσον αὐτὸ εἶναι θυσία εὐάρεστος τῷ Θεῷ ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν. Ἀφοῦ ὁ ἄνθρωπος ἡμάρτησε πρὸς τὸν Θεόν, ἡ θυσία προσεφέρθη ὑπὲρ αὐτοῦ πρὸς Ὃν ἡμάρτησε, ἴνα ἀφεθοῦν αὐτοῦ αἱ ἁμαρτίαι. Ἡ θυσία αὔτη, ὅμως, δὲν προσεφέρθη διὰ τὰς ἀναγκας τοῦ Θεοῦ, ὡσὰν νὰ ἦτο οὗτος ὁ ἁμαρτωλὸς (ἄπαγε), ἀλλ΄ ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἠμῶν. Ὁ Θεὸς δὲν ἔχει καμμίαν ἀνάγκην. Ἠμεῖς ἔχομεν ἀνάγκην. Ὁ ἐν τῷ θανάτῳ καὶ τῇ ἁμαρτίᾳ διατελῶν ἄνθρωπος δὲν ἠδύνατο νὰ ποιήσῃ οὐδὲν διὰ τὴν σωτηρίαν του ἐκ τοῦ θανάτου καὶ τῆς ἁμαρτίας. Ἑπομένως ὁ εὔσπλαχνος Θεὸς ἐν Χριστῷ ἀνέλαβεν ὁ ἴδιος τὰς ἁμαρτίας ἠμῶν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ καὶ ἐξηφάνισεν αὐτᾶς διὰ τῆς καταπατήσεως τῆς ἐν τῷ θανάτῳ βασιλευούσης ἀρχῆς τῆς ἁμαρτίας. Ὁ Χριστὸς ἐσταυρώθη, ἴνα «ἀνέλῃ μὲν τὴν φθοράν, ἀποστήσῃ δὲ σὺν αὐτῇ καὶ τὴν καθ΄ ἠμῶν τυραννήσασαν ἁμαρτίαν». Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο «ἐγχειρίδιον» – Ἀλληλογραφία, πατρός Ἰωάννου Σ. Ῥωμανίδου & καθηγητή Παναγιώτου Ν. Τρεμπέλα, ἐκδόσεις «Ἁρμός».

Κάποιος ἀδελφός διηγήθηκε στοὺς ὑπολοίπους μετὰ τὴν ἀπόλυση τῆς Θείας Λειτουργίας τὰ ἑξῆς: «Μετὰ τὴν ἀνάγνωση τοῦ Ἀποστόλου κι ἐνῶ ὁ διάκονος ἀνέβηκε στὸν ἄμβωνα γιὰ τὴν ἀνάγνωση τοῦ Εὐαγγελίου, εἶδα νὰ ἀνοίγει ἡ στέγη τῆς Ἐκκλησίας καὶ νὰ φαίνεται ὁ οὐρανός. Συγχρόνως, εἶδα τὸν διάκονο νὰ κυκλώνεται ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη μὲ πῦρ. Στὴν συνέχεια, ἀφοῦ ἔγινε ἡ προσκομιδὴ καὶ ἡ προσφορὰ τῶν Τιμίων Δώρων, εἶδα νὰ ἀνοίγουν οἱ οὐρανοὶ καὶ νὰ κατέρχεται πάνω στὰ Τίμια Δῶρα πῦρ. Κατόπιν πλῆθος ἀγγέλων ἄρχισαν νὰ κατεβαίνουν, ἔχοντας στὴν μέση ἕνα παιδί. Τὸ πρόσωπό τους ἦταν φωτεινὸ ὅπως ἡ ἀστραπή. Κατόπιν οἱ ἄγγελοι κάθισαν γύρω ἀπὸ τὴν Ἁγία Τράπεζα κυκλικῶς, ἐνῶ τὸ παιδὶ κάθισε πάνω στὴν Ἁγία Τράπεζα. Μόλις πλησίασαν οἱ ἱερεῖς γιὰ νὰ διαμοιράσουν τὸν ἄρτο τῆς προθέσεως, εἶδα τοὺς δύο ἀγγέλους ποὺ εἶχαν καὶ τὰ πιὸ θαυμαστὰ πρόσωπα, νὰ πλησιάζουν τὸ παιδὶ καὶ κρατώντας το ἀπὸ τὰ χέρια καὶ τὰ πόδια, νὰ τὸ σφαγιάζουν μὲ ἕνα μαχαίρι, χύνοντας τὸ αἷμα Του στὸ Ἅγιο Ποτήριο. Τὶς ματωμένες… σάρκες του τοποθέτησαν πάνω στὰ τεμάχια τῶν ἄρτων ποὺ ἀμέσως ἔγιναν κι ἐκεῖνα τεμάχια σαρκός. Μόλις ἔφθασε ἡ ὥρα τῆς Θείας Μεταλήψεως, ὅσοι προσήρχοντο μετελάμβαναν σάρκα καὶ δόθηκε καὶ σὲ μένα αὐτὴ ἡ καθαρὴ σάρκα γιὰ νὰ μεταλάβω. Ἐπειδὴ ἐγὼ δὲν μποροῦσα νὰ γευθῶ τὴν σάρκα ἔκλαιγα γοερᾶ ἐνῶ ἄκουσα μία φωνὴ νὰ μοῦ ψιθυρίζει. «Ἄνθρωπε γιατί δὲν μεταλαμβάνεις; Ἐσὺ δὲν ζήτησες νὰ δεῖς μὲ τὰ μάτια σου, ἐὰν ὄντως εἶναι Σῶμα καὶ αἷμα Χριστοῦ ἡ Θεία Κοινωνία καὶ ἀμφέβαλλες;» Ἐγὼ παρακαλοῦσα, ἐλεέησέ με Κύριε γιατί δὲν μπορῶ νὰ φάγω ζωντανὴ σάρκα. Τότε ἄκουσα καὶ πάλι τὴν ἀποκαλυπτικὴ ἐκείνη φωνὴ νὰ μοῦ λέει: «Μάθε λοιπὸν ὅτι ἐὰν μποροῦσε ὁ ἄνθρωπος νὰ μεταλάβει σάρκα ἀσφαλῶς μέσα στὸ Ἅγιο Ποτήριο θὰ βρισκόταν τὸ Σῶμα μου, ὅπως τὸ βρίσκεις κι ἐσὺ τώρα. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ μεταλάβει Σῶμα, γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Θεὸς ὅρισε τοὺς ἄρτους. Στὸν ἠγιασμένον αὐτὸν Ἄρτο ἐνυπάρχει τὸ ἴδιο τὸ Σῶμα μου. Ἐὰν αὐτὸ πιστεύεις, μετάλαβε κι ἐσύ. – Πιστεύω Κύριε τοῦ ἀπάντησα καὶ λέγοντας αὐτὰ τὸ Σῶμα ποὺ κρατοῦσα ἔγινε πάλι ἄρτος καὶ ἔτσι μετέλαβα δοξολογώντας τὸν Θεό. Ἀφοῦ τελείωσε ἡ θεία Μυσταγωγία εἶδα πάλι νὰ ἀνοίγει ἡ στέγη τῆς Ἐκκλησίας καὶ τὶς θεῖες καὶ οὐράνιες δυνάμεις νὰ ἀνυψοῦνται στὸν οὐρανό.  Ἀπό τὸν Εὐεργετινὸ, τόμος Δ’, σελ. 518-519

  Τι πρέπει να κάνει κάποιος, για να έχει ειρήνη στην ψυχή και το σώμα; Πρέπει να αγαπά όλους τους ανθρώπους, όπως τον εαυτό του, και να είναι κάθε ώρα έτοιμος για τον θάνατο. Όταν η ψυχή θυμάται τον θάνατο, ταπεινώνεται και παραδίνεται ολόκληρη στο θέλημα του Θεού και επιθυμεί να έχει ειρήνη με όλους και να τους αγαπά όλους. Όταν έρθει στην ψυχή η ειρήνη του Χριστού, τότε είναι ευχαριστημένη να κάθεται, όπως ο Ιώβ, στην κοπριά και χαίρεται που βλέπει τους άλλους δοξασμένους και η ίδια είναι η πιο ασήμαντη από όλους. Το μυστήριο της κατά Χριστόν ταπεινώσεως είναι μεγάλο και άρρητο. Η ψυχή που αγαπά, επιθυμεί για κάθε άνθρωπο περισσότερα αγαθά παρά για τον εαυτό της, και χαίρεται να βλέπει τους άλλους να είναι πιο ευτυχισμένοι από την ίδια και θλίβεται, όταν τους βλέπει να βασανίζονται. Ο Κύριος αγαπά τους ανθρώπους. Εν τούτοις παραχωρεί τις θλίψεις, για να γνωρίσουν οι άνθρωποι την αδυναμία τους και να ταπεινωθούν και με την ταπείνωση να λάβουν το Άγιο Πνεύμα. Με το Άγιο Πνεύμα όλα γίνονται ωραία, χαρούμενα, υπέροχα. Λες: «Με βρήκαν πολλές συμφορές». Εγώ, όμως, θα σου πω, μάλλον ο Κύριος ο Ίδιος λέει: «Ταπεινώσου και θα δεις πως όλες οι συμφορές σου θα μετατραπούν σε ανάπαυση», έτσι πού συ ο ίδιος έκπληκτος θα λες: «Γιατί λοιπόν πριν βασανιζόμουν και στενοχωριόμουν τόσο;». Τώρα, όμως, χαίρεσαι, γιατί έχεις ταπεινωθεί και ήρθε η χάρη του Θεού. Τώρα, και αν ακόμη μείνεις μόνο εσύ φτωχός στον κόσμο, δεν θα σε εγκαταλείψει η χαρά, γιατί δέχθηκες στην ψυχή σου την ειρήνη εκείνη, για την οποία λέει ο Κύριος: «Εἰρήνην τήν ἐμήν δίδωμι ὑμῖν». Έτσι δίνει ο Κύριος σε κάθε ταπεινή ψυχή την ειρήνη Του, που ξεπερνά τον ανθρώπινο νου. Ο Κύριος δεν εμφανίζεται στην υπερήφανη ψυχή. Η υπερήφανη ψυχή, ακόμη και αν μελετήσει όλα τα βιβλία, ποτέ δεν θα γνωρίσει τον Κύριο, γιατί με την υπεροψία της δεν αφήνει μέσα της χώρο για τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και ο Κύριος γνωρίζεται μόνο με το Άγιο Πνεύμα. Αν είμασταν ταπεινοί, ο Κύριος από αγάπη θα μας αποκάλυπτε όλα τα μυστήρια. Αλλά η συμφορά μας είναι πώς δεν είμαστε ταπεινοί, υπερηφανευόμαστε και είμαστε ματαιόδοξοι για κάθε τι ασήμαντο και έτσι βασανίζουμε τον εαυτό μας και τους άλλους. Είναι αξιολύπητοι οι άνθρωποι που δεν γνωρίζουν τον Θεό, και πονώ γι’ αυτούς. Υπερηφανεύονται, γιατί πετούν· αλλά τί το αξιοθαύμαστο; Και τα πουλιά πετούν, και δοξάζουν τον Θεό. Και, όμως, ο άνθρωπος, το κτίσμα του Θεού, εγκαταλείπει τον Κτίστη. Αλλά σκέψου, πώς θα σταθείς στη φοβερή Κρίση του Θεού; Πού θα πορευθείς ή πού θα κρυφτείς από το πρόσωπο του Θεού; Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης

  Η καλυτέρα προσευχή είναι ό,τι εσύ επινοείς εκείνην την ώρα. Δεν είναι μόνον, θέλω να διαβάσουμε Μετάληψη να μεταλάβουμε, τρόπον τινά, αύριο. Α, «από ρυπαρών χειλέων, από βδελυράς καρδίας…»· διαβάζουμε, ούτε καταλαμβάνουμε τι λέμε. Εσύ ο ίδιος να βρεις προσευχή, εσύ ο ίδιος οπότε καταλαμβάνεις τι λες εις τον Θεό. Αυτό έχει μεγάλη δύναμη, μεγάλη δύναμη! Ε, ας υποθέσουμε ότι αύριο θα μεταλάβουμε. Θα μεταλάβουμε. Θά ‘ρθει ουσιωδώς ο Παράκλητος ν’ αγιάσει τα Δώρα πώς θα τον υποδεχθείς; «Στο έλεός Σου, στην ευσπλαχνία Σου, συγχώρεσέ με». Έχει δύναμη διότι το λες και το καταλαμβάνεις, από μέσα απ’ την ψυχή σου βγαίνει αυτή η ευχή, να πούμε. Διότι πολλές φορές διαβάζουμε, αλλού τρέχει ο νους, αλλά αυτό που βγαίνει από μέσα σου, το καταλαμβάνεις τι λες. Η ευχή (προσευχή) είναι ο καθρέφτης του Μοναχού. Ο άγιος Χρυσόστομος λέει: Μπορεί ο άνθρωπος, ο οποίος από ανάγκη δεν πηγαίνει στην εκκλησία, να κάνει τον εαυτό του Θυσιαστήριο, λέει, προσευχόμενος. Οι άνθρωποι στον κόσμο είναι και επιστήμονες, ούτε το Σάββατο δεν μπορούν να πάνε στην εκκλησία, την Κυριακή, έχουν την υπηρεσία αυτή την ώρα. Μπορείς αυτή την ώρα να κάνεις τον εαυτό σου Θυσιαστήριο λέγοντας την προσευχή. Θέλεις να γίνεις ένας καλόγηρος πολύ καλός; Μην αφήνεις την ευχή. Κατά το μέτρο σου και η ευχή σου. Θα κάνεις εργόχειρο, κάνεις ένα διακόνημα, μην αφήνεις την ευχούλα, γιατί και η ευχή σε θεοποιεί. Το πρώτο-πρώτο, πατέρες, που θα αισθανθείτε, θα είναι η χαρά! Το πρώτο στάδιο, το πρώτο σημείο, το οποίο θα αισθανθείτε λέγοντας την ευχή, είναι η χαρά. Και η χαρά δεν είναι τίποτες άλλο, ένα πετραδάκι στην ακροθαλασσιά, είναι το πράγμα ότι μέσα αρχίζεις να φωτίζεσαι! Γι’ αυτό λέγε την ευχούλα, λέγε την ευχούλα, λέγε την ευχούλα και αυτό θα σε φέρει σε άλλη κατάσταση πολύ καλύτερη, την οποία όσο και να σκεφθείς, δεν μπορείς να σκεφθείς. Ο μαθητής του δημοτικού σχολείου δεν μπορεί να καταλάβει τα του γυμνασίου, ούτε του γυμνασίου του πανεπιστημίου. Αλλά όταν η χάρις θέλει να έρθει μέσα σου, θα το καταλάβεις ότι είσαι τώρα μαθητής του γυμνασίου, είσαι μαθητής του πανεπιστημίου, ο ίδιος θα το καταλάβεις. Άγιος Εφραίμ Κατουνακιώτης.

  Να μην ζητάμε από τον Θεό να μας απαλλάξει από κάτι, ασθένεια κ.λπ., ή να μας λύσει τα προβλήματά μας, αλλά να ζητάμε δύναμη και ενίσχυση από Εκείνον, για να τα υπομένουμε. Όπως εκείνος κρούει με ευγένεια την πόρτα της ψυχής μας, έτσι και εμείς να ζητάμε ευγενικά αυτό που επιθυμούμε και αν ο Κύριος δεν απαντάει, να σταματάμε να το ζητάμε. Όταν ο Θεός δεν μας δίνει κάτι που επίμονα ζητάμε, έχει τον λόγο Του. Έχει και ο Θεός τα «μυστικά» Του. Εφόσον πιστεύουμε στην αγαθή Του πρόνοια, εφόσον πιστεύομε ότι Εκείνος γνωρίζει τα πάντα για τη ζωή μας και ότι πάντα θέλει το αγαθό, γιατί να μην δείχνουμε εμπιστοσύνη; Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης  

Με την συμμετοχή μας σε κάθε ευχαριστιακή Σύναξη αποκτούμε εμπειρία παραδείσιας ζωής για την οποία ηγωνίσθησαν έως αίματος με ταπεινό αλλά και σταθερό βηματισμό οι μάρτυρες της Εκκλησίας μας. Η ακλόνητος και ζέουσα πίστις στον ένα και μοναδικό Θεό, Παντοκράτορα, Δημιουργό και Πατέρα, η απόλυτος υπακοή στον Ευαγγελικό λόγο, ο συνεχής πνευματικός αγώνας, παρά τις εξωτερικές αντίξοες συνθήκες και το αντίθεο περιβάλλον στο οποίο ζούσαν, το φιλάνθρωπο και εκκλησιαστικό ήθος και χαρακτήρας, αποτελούσαν τον κανόνα της ζωής των αγίων της Εκκλησίας μας. Οι άγιοι, ως πνευματικές οχυρώσεις, αφενός μεν, μας προφυλάσσουν από τις επιθέσεις του διαβόλου, αφετέρου δε, μας δείχνουν με σαφήνεια, ως παθόντες και μαθόντες, τα θεία, τον δρόμο προς την σωτηρία μας. Με την δύναμη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, που ενεργούσε μέσα τους, καταθέτουν στον κόσμο αυθεντικώς και χθες και σήμερον και έως της συντελείας του κόσμου, την μαρτυρία της πίστεως, που ζωογονεί, φωτίζει, αγιάζει και ισχυροποιεί τον άνθρωπο. Με την δύναμη αυτής της πίστεως στον Σωτήρα Ιησού Χριστό, αψήφησαν και τον ίδιο τον θάνατο. Εστάθησαν αγέρωχοι ενώπιον των τυράννων, άφοβοι και ατρόμητοι ενώπιον του μαρτυρίου, δια του οποίου ενώθησαν αιωνίως με τον γλυκύτατο Νυμφίο τους Ιησού Χριστό. Οι άγιοι της Εκκλησίας μας αγάπησαν με φλογερή καρδιά τον Θεόν αλλά και τον συνάνθρωπο, θυσιάσαντες ελευθέρως και εκ θείας αγάπης κινούμενοι, πρωτίστως τις ανθρώπινες ατέλειές τους για χάριν της θεώσεώς τους. Το ακέραιο και φιλάνθρωπο ήθος τους, κατά μίμηση του παντελεήμονος Θεού, ήταν το στοιχείο που χαρακτήριζε την ζωή των αγίων της πίστεώς μας. Αυτή η αγάπη, αγκάλιαζε τους πάντες, ακόμη και αυτούς τους διώκτες τους, υπέρ των οποίων εκτενώς προσευχόταν. Η αμετάπτωτη αγάπη των αγίων για τον πλησίον τους, κατ’ εφαρμογή της ευαγγελικής εντολής, φανερώνεται και πιστοποιείται και μέσα από τις συνεχείς θαυματουργίες τους και όσο ζούσαν αλλά και μετά την μακαρία κοίμησή τους. Οι άγιοι της πίστεώς μας, ως μετέωρα φωτεινά, λάμπουν στο νοητό στερέωμα της Εκκλησίας μας και μας δείχνουν με ασφάλεια τον δρόμο προς τον ουρανό. Μας ξεκουράζουν, ως λιμένες ασφαλέστατοι στις τρικυμίες της ζωής μας. Χωρίς μάλιστα να χάσουν τον οικουμενικό τους χαρακτήρα, ως γεννήματα της κοινής μητέρας μας Εκκλησίας, είναι φιλοπάτριδες, σκεπάζουν και προστατεύουν τους τόπους καταγωγής τους και δέονται αενάως προς τον Κύριον. Έχοντας λοιπόν ένα τέτοιο πάμφωτο νέφος μαρτύρων, ας τρέχωμε με υπομονή στον αγώνα μας έχοντας καρδιά και νου πάντοτε στραμμένα στον Σωτήρα μας Χριστό». Μητροπολίτου Σερρών Θεολόγο (26/10/2023)

  Οδοιπόρος είμαι και φιλοξενούμενος σ’ αυτή τη ζωή. Έτσι μιλούσαν παλαιότερα οι ηλικιωμένοι. Το όραμά τους ήταν διαυγές και τα αισθήματά τους για τη ζωή ήταν ξεκάθαρα. Αυτό το όραμα στα χρόνια μας θάμπωσε. Η αντίληψη της πραγματικότητας στην εποχή μας θόλωσε. Αδερφοί μου! Και τα δύο παραπάνω είναι σημαντικά, πολύ σημαντικά… Για ποιο λόγο το όραμά μας, για τη ζωή, θάμπωσε όπως θαμπώνει το τζάμι του παραθύρου και δεν διακρίνεται τίποτε; Για ποιο λόγο βυθιστήκαμε σε μια τέτοια κατάσταση ώστε να μην μπορούμε να καταλάβουμε ποιοι άνεμοι φυσούν από την Ανατολή και από την Δύση; Ξεχάσαμε ότι είμαστε οδοιπόροι σ’ αυτή τη ζωή, και ούτε που ρωτάμε κανένα για τον δρόμο που πρέπει να πάρουμε. Φτιάξαμε την εστία του σπιτιού μας στην μέση του δρόμου έχοντας την ελπίδα ότι η φωτιά της θα κρατήσει για χιλιάδες χρόνια… Λησμονήσαμε πως είμαστε φιλοξενούμενοι. Αφεθήκαμε στο ξένο σπίτι σαν να βρισκόμασταν σε ξενοδοχείο, φωνάζοντας τόσο δυνατά μέσα σ’ αυτό, σαν να είμασταν εμείς οι ιδιοκτήτες του. Γι’ αυτό το λόγο το χέρι του αόρατου Οικοδεσπότη μας ραπίζει, και μας πονάει. Παραπονιόμαστε στο Θεό αλλά συνεχίζουμε τα ίδια. Θα πείτε: Μα εμείς ρωτάμε για το σωστό δρόμο; Ποιόν ρωτάτε; Εάν δύο οδοιπόροι πορεύονταν σ’ έναν άγνωστο τόπο, για πρώτη φορά, δίχως να ρωτάνε κανένα, για το σωστό δρόμο, θα λέγατε πως αυτοί παραφρόνησαν. Το ίδιο συμβαίνει και με τους ανθρώπους σήμερα. Όλοι οι μοντέρνοι λαοί συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο. Οι λαοί αυτοί αρέσκονται περισσότερο να λέγονται μοντέρνοι παρά χριστιανικοί. Για τους λαούς αυτούς ο δρόμος του Θεού μετατράπηκε σε δρόμο για σουλάτσο. Αυτοί οι λαοί, τον ιερό τόπο του Κυρίου, το πέρασαν για το χάνι που διασκεδάζουν οι μεθυσμένοι. Ποιός θα μας υποδείξει τον δρόμο; Για ποιο δρόμο ρωτάμε; Στην Βίβλο οι δρόμοι δεν είναι άπειροι; Υπάρχει ο δρόμος του Θεού και ο δρόμος της κακίας, ο ίσιος δρόμος και ο στραβός δρόμος, ο δρόμος της αλήθειας και ο δρόμος του ψέματος, ο δρόμος της δικαιοσύνης και ο δρόμος της αδικίας, ο δρόμος του φωτός και ο δρόμος του σκοταδιού, ο δρόμος της σωτηρίας και ο δρόμος της καταστροφής, ο δρόμος της ελεημοσύνης και της ασπλαχνίας, ο δρόμος των ευσεβών και ο δρόμος των εχθρών του Θεού. Εμείς με λίγα λόγια θα ονομάζουμε τον πρώτο δρόμο, δρόμο του Θεού, και τον άλλο δρόμο, δρόμο της κακίας. Για ποιο δρόμο εσείς ρωτάτε; Αν ρωτάτε για τον δρόμο του Θεού, τότε ρωτήστε μόνο τον Κύριο. Αυτός θα σας δείξει τον δρόμο του Θεού. Αν όμως ρωτάτε για τον δρόμο της κακίας, τότε ρωτήστε τον εαυτό σας και τους συνοδοιπόρους σας οι οποίο γνωρίζουν όσο και εσείς. Ρωτήστε τις μάντισσες και τις χαρτορίχτρες, οι οποίες παίρνουν πληροφορίες από εκείνον τον αποστάτη του Θεού, για να κοροϊδεύουν τον κόσμο. Αδερφοί μου, η δική μας γενιά, εμείς, μοιάζουμε με ταξιδευτές που βρίσκονται κάτω από την επιρροή κάποιας μαγγανείας – μαγείας. Το φυσικό είναι, όταν οι οδοιπόροι πορεύονται σ’ έναν άγνωστο δρόμο, να ρωτάνε κάποιον που γνωρίζει, κάποιον που πέρασε τον ίδιο δρόμο από την αρχή μέχρι το τέλος. Αυτό είναι εύλογο για όσους δεν βρίσκονται κάτω από την επιρροή κάποιας μαγγανείας. Οι σημερινοί όμως οδοιπόροι επηρεασμένοι από κάποια υπερφυσική επιρροή συνταξιδεύουν, και παρόλο που δεν γνωρίζει κανείς τους τίποτε, δεν ρωτάνε κανένα και τίποτε για το δρόμο. Αδερφοί μου, για ποιο λόγο η Ευρώπη έχασε τον σωστό δρόμο και χάθηκε στη δύσβατη έρημο; Επειδή απέστρεψε το βλέμμα της από τον Χριστό, τον μεγάλο οδηγό και άρχισε να συμβουλεύεται για το σωστό δρόμο τους φιλοσόφους της, τους πολιτικούς της, τους διανοούμενούς της και όλους τους άλλους που ήταν απαίδευτοι και ψευδοπροφήτες. Η Ευρώπη πήρε την απόφαση να μην αποτείνεται σ’ Εκείνο, τον Χριστό. Έπαψε ν’ απευθύνεται σ’ Εκείνον που κατέβηκε από τα ουράνια και στα ουράνια αναλήφθηκε, αφού σταυρώθηκε και έχυσε το αίμα Του γι’ αυτήν. Πήρε την απόφαση να αποτείνεται, σ’ εκείνους που από μόνοι τους αποκλήθηκαν οδηγοί και εισέσπρατταν χρήματα για τις συμβουλές τους. Ο προφήτης Ησαϊας εμπνευσμένος από το πνεύμα του Θεού προφητεύει το μέλλον της ανθρωπότητας: και τί βλέπει; – Εκεί θα υπάρξει οδός καθαρά, οδός, η οποία θα ονομασθεί αγία… Δεν θα υπάρξει πλέον φόβος να παραπλανηθούν (Ησαϊας 35, Η Ευρώπη αποφάσισε, ήδη από παλιά, πριν από χίλια χρόνια, να φύγει από τον δρόμο του Θεού. Δεν μπορεί εύκολα να ξαναγυρίσει σ’ αυτόν τον δρόμο επειδή ο δρόμος του Θεού έχει μόνο οδηγό τον Χριστό. Ένας μόνον είναι ο δρόμος του Θεού, οι δρόμοι της κακίας είναι εκατοντάδες. Το χέρι του Κυρίου ραπίζει τον άνθρωπο στους δρόμους της κακίας και μόνον στο δρόμο του Θεού <<χαϊδεύει>> τον άνθρωπο. Στους δρόμους της κακίας συντροφιά του ανθρώπου είναι ο σατανάς, ενώ στον δρόμο του Θεού ο άνθρωπος έχει σύντροφο τον Χριστό. Αδελφοί μου, η ιερή οδός του Κυρίου δεν είναι δύσβατη, και έχει οδοδείκτες, γι’ αυτό ας μην παραπονιόμαστε για αυτήν, που δεν την βλέπουμε, δεν την ξέρουμε κτλ… Επειδή απ’ αυτήν την οδό πορεύτηκαν οι άγιοι μάρτυρες και ομολογητές, οι άγιοι ασκητές και ερημίτες, και χιλιάδες και εκατομμύρια χριστιανοί. Την ίδια οδό πορεύτηκαν οι καλύτεροι πρόγονοί σας και πριν τον Άγιο Σάββα και μετά τον Άγιο Σάββα. Δεν πρέπει να λέτε: δεν γνωρίζουμε την οδό αυτή. Αυτή η οδός είναι η πιο γνωστή οδός στη χριστιανική ιστορία και στη δική σας εθνική ιστορία. Στην ιερή οδό του Κυρίου ο Θεός ευλογεί τον ιερό λαό Του. Αμήν. Αποσπασματικές αναρτήσεις από το βιβλίο του Αγίου Νικολάου Βελιμίριβιτς: <<Μέσα από το παράθυρο της φυλακής>>, εκδόσεις <<Ορθόδοξη Κυψελη>>,  

Η ψυχρότητα στην προσευχή οφείλεται είτε σε ψυχική κόπωση είτε σε πνευματικό κορεσμό είτε σε σωματικές απολαύσεις και αναπαύσεις είτε σε πάθη, που κυριεύουν την ψυχή, προπαντός στην έπαρση. Όλα αυτά είναι ενάντια στην πνευματική ζωή, μέσα στην οποία κεντρική θέση κατέχει η προσευχή. Έτσι, πρώτα και κύρια προκαλούν το στέρεμα της πηγής της προσευχής μέσα μας. Αυτό, όμως, μπορεί να oφείλεται και σε απομάκρυνση της χάριτος, που συμβαίνει με θεία παραχώρηση. Και να γιατί: Όταν η ψυχή μας φλέγεται από τον πόθο του Θεού και από την καρδιά μας ξεχύνεται ολόθερμη προσευχή, δεν έχουμε παρά ελεητική επίσκεψη της χάριτος. Εμείς όμως, όταν η ευλογημένη αυτή κατάσταση παρατείνεται για πολύ, νομίζουμε ότι κατορθώσαμε κάτι σπουδαίο με το δικό μας αγώνα και κυριευόμαστε από την κενοδοξία. Για λόγους παιδαγωγικούς, λοιπόν, απομακρύνεται η χάρη και μένει η ψυχή μας μόνη της, γυμνή και αδύναμη, ανίκανη να ζήσει πνευματικά, ψυχρή και απρόθυμη να προσευχηθεί … Τί θα κάνουμε, λοιπόν, για να ξεφύγουμε απ’ αυτή την κατάσταση; Πρώτα-πρώτα θα φροντίσουμε να εξουδετερώσουμε τις αιτίες της. Και ύστερα, παρ’ όλη την ψυχρότητα της ψυχής μας, θα κάνουμε με επιμονή και υπομονή τον καθημερινό προσευχητικό κανόνα μας, προσπαθώντας αφ’ ενός να συγκεντρώνουμε το νου μας στα λόγια των ευχών και αφετέρου να ξεσηκώνουμε μέσα στην καρδιά μας αισθήματα φιλόθεα. Με τον καιρό ο Θεός, βλέποντας την ταπείνωση και την καρτερία μας, θα μας ξαναστείλει τη χάρη Του, που θα διώξει το πνεύμα της ψυχρότητος, όπως ο άνεμος διώχνει την ομίχλη. Άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος